Het Activiteitenbesluit betekent voor veel bedrijven dat de meldingsplicht of de vergunningplicht voor milieu vervalt. Dit heeft zeker voor de metaal en elektrobranche grote gevolgen. De milieuhandhaving blijft voor deze bedrijven gewoon doorgaan. Het uitgangspunt blijft bestaan dat het milieu op hetzelfde niveau wordt beschermd als binnen de huidige wetgeving is omschreven.
Vervallen meldingsplicht
Het Activiteitenbesluit vervangt twaalf huidige besluiten onder andere van toepassing op horeca, scholen, kantoorgebouwen, autobedrijven, transportbedrijven, tankstations, hout- en bouwbedrijven, textielbedrijven, detailhandel en tandartsen. Voor veel bedrijven leidt dit tot vermindering van administratieve lastendruk; nu nog verplichte meldingen, keuringen en rapportages van bijvoorbeeld vloeistofdichte vloeren of installaties worden verminderd. Landelijk vervalt de meldingsplicht voor ongeveer 70.000 bedrijven. Onder deze bedrijven vallen bijvoorbeeld detaillisten, kantoorgebouwen en scholen. Een grote groep bedrijven hoeft straks ook geen milieuvergunning meer aan te vragen. Zij kunnen wijzigingen of het opstarten van een bedrijf eenvoudig melden. Deze meldingen kunnen digitaal plaatsvinden.
Behoud vergunningplicht
De groep bedrijven die wel de vergunningplicht houdt, moet naast de vergunning ook voldoen aan een aantal algemene voorschriften van het nieuwe besluit. Deze voorschriften komen in de plaats van voorschriften die nu nog in vergunningen worden opgenomen.
Zorgplicht
Het Activiteitenbesluit regelt de zogenaamde zorgplichtartikelen. Deze artikelen bepalen dat een bedrijf zo goed mogelijk moet omgaan met onderwerpen als afvalwater- en afvalbeheer, energie, bodem- en grondwaterbescherming en dergelijke. Bedrijven moeten bijvoorbeeld zo zuinig mogelijk omgaan met het gebruik van energie. De wijze waarop zij dit regelen, hebben ze vaak zelf in de hand. Gemeenten hebben wel de mogelijkheid om via beleidsregels richting te geven aan de wijze waarop bedrijven hieraan moeten voldoen.